Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

Testimonials

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
Sandro Rosell
FC Barcelona President

Polityka

Premier Sorin Grindeanu zapowiedział wczoraj wycofanie się z kontrowersyjnej ustawy, co zresztą nastąpiło. Mimo to na ulicach rumuńskich miast znowu zawrzało. Pod siedzibą rządu zebrało się nawet 300 tysięcy demonstrantów, a drugie tyle zgromadziły protesty w pozostałych miejscowościach.

Skala protestów jest jeszcze większa niż w minionych dniach. W Klużu zebrało się nawet 50 tysięcy osób, kilkudziesięciotysięczne demonstracje odbyły się też w Timiszoarze i Sybinie. Protestujący domagają się dymisji rządu - i to mimo zrezygnowania z kontrowersyjnej ustawy, która de facto depenalizowałaby korupcję gdyby straty skarbu państwa wyniosły jednorazowo mniej niż 200 tysięcy lejów.

Punktualnie o 21:00 czasu lokalnego uczestnicy antyrządowego protestu na placu Victoriei w Bukareszcie podnieśli w górę swoje telefony, co uchwycił w obiektywie Dan Mihai Bălănescu. Ilustruje to niewyobrażalną liczbę manifestantów, do których dołączyli także mieszkańcy innych części kraju. Dzisiaj popołudniu odbyła się także manifestacja zwolenników rządu, którzy sprzeciwiali się prezydentowi Klausowi Iohannisowi. Zaangażowało się w nią jednak mniej niż 200 osób.

Fot. Dan Mihai Bălănescu

Premier Rumunii Sorin Grindeanu zapowiedział uchylenie kontrowersyjnej ustawy, którą rząd uchwalił w trybie rozporządzenia w nocy ze wtorku na środę. Ustalono wtedy, że próg od którego osoby działające na szkodę państwa będą ścigane z urzędu będzie wynosił 200 tysięcy lejów. Nowy zapis w kodeksie karnym sprawił, że na ulice wyszły tysiące ludzi. A pamiętać należy o tym, że już kilka tygodni wcześniej miały miejsce protesty sprzeciwiające się tzw. ustawie amnestyjnej.

Decyzje rządu wzbudziły kontrowersje nawet w rządzącej partii PSD. Niemal codziennie dochodziły sygnały od jej członków, którzy wyrażali dezaprobatę wobec działań gabinetu Sorina Grindeanu. Listy wyrażające zaniepokojenie sytuacją w Rumunii wysłali ambasadorzy kilku państw, ustawa wzbudziła też niezadowolenie Komisji Europejskiej. Czyżby wszystkie te argumenty dotarły do członków rządu? Lider PSD Liviu Dragnea nie zabrał w tej sprawie jeszcze głosu, lecz słowa premiera Sorina Grindeanu wskazują na to, że Rumuni swoją nieustępliwością doprowadzili do wycofania się rządu z kontrowersyjnej ustawy:

- Usłyszałem głos ulicy - powiedział premier Rumunii Sorin Grindeanu. - Ogłaszam swoją decyzję jako premier. Nie chcę i nie życzę sobie podziałów w Rumunii. Rumunia nie może być podzielona na dwie części [...]. Jutro odbędzie się specjalne posiedzenie rządu w sprawie uchylenia rozporządzenia.

Manifestujący do tej pory mieszkańcy kraju nie odtrąbili jednak jeszcze sukcesu. W sobotni wieczór w Bukareszcie zebrało się ponad 140 tysięcy osób (stan na 21:43 czasu lokalnego; według Digi24.ro). Protesty trwają też w wielu innych miastach. W Klużu zebrała się na przykład rekordowa w porównaniu do liczby mieszkańców demonstracja, w której wzięło udział ponad 35 tysięcy osób.

Aktualizacja (22:30 czasu lokalnego):

Według portalu Digi24.ro w całym kraju protestuje już ponad 330 tysięcy osób, z czego 170 tysięcy w Bukareszcie. Przeciwnicy rządu z całego kraju zjeżdżają się do Bukaresztu na dzisiejsze i jutrzejsze demonstracje.

Fot. Wikipedia/Dan Mihai Bălănescu

Początkowo można było odnieść wrażenie, że protesty słabną. Tymczasem w piątkowy wieczór na ulicach znowu pojawiły się wielotysięczne tłumy. W skali całego kraju można mówić o nawet 300 tysiącach osób manifestujących swoje niezadowolenie.

Tradycyjnie najwięcej ludzi zgromadziło się na bukaresztańskim placu Victoriei. Według publicznej telewizji TVR było tam ponad 120 tysięcy osób, według Digi24 - 150 tysięcy. Tymczasem w weekend można spodziewać się jeszcze liczniejszych wystąpień przeciwko rządowi Sorina Grindeanu. Niektóre media podają, że na ulice w skali kraju może wyjść nawet milion mieszkańców. Nawet jeżeli szacunki te są przesadzone, to pokazują one poziom frustracji obywateli rozczarowanych własną klasą polityczną.

Rumuni otrzymują wsparcie z całego świata. Władze wielu krajów wysłały listy wyrażające zaniepokojenie tamtejszą sytuacją. Na ulicach spotkać też jednak można ludzi z wielu krajów - głównie studentów i pracowników międzynarodowych korporacji. Udział w protestach biorą też Polacy mieszkający w Rumunii. Na sobotni wieczór przygotowują oni nawet specjalny transparent wyrażający poparcie naszych rodaków. Rumuni mieszkający w Polsce spotkają się z kolei pod ambasadą w Warszawie.

Piątek był czwartym dniem protestów z rzędu. Pierwsze demonstracje zaczęły się we wtorek późnym wieczorem, kiedy okazało się że rząd przyjął kontrowersyjną ustawę która może przyczynić się do wzrostu liczby przestępstw korupcyjnych. Wcześniej mieszkańcy Rumunii protestowali parokrotnie sprzeciwiając się tzw. ustawie amnestyjnej. Ona również została przyjęta podczas wtorkowego posiedzenia rządu. W tym przypadku jednak trafi ona jeszcze pod obrady sejmu, gdzie zostanie przedyskutowana.

Fot. Dan Mihai Bălănescu

Choć obecne protesty są jedynie cieniem ogromnych manifestacji, jakie odbyły się w środowe popołudnie, to nie słabnie niechęć wobec rządzącej koalicji PSD i ALDE. W partii socjaldemokratycznej dochodzi też do rezygnacji działaczy z dotychczasowych stanowisk. Najwyrazistszym tego przykładem była dymisja Florina Jianu ze stanowiska ministra rozwoju biznesu, ale nie tylko on skrytykował decyzje rządu.

Póki co nie można mówić o prawdziwym rozłamie, ale nie sposób przejść obojętnie wobec tego typu wydarzeń jak krytyka lidera PSD wypowiedziana przewodniczącego młodzieżówki partii (Mihai Sturzu wezwał go wczoraj do ustąpienia). Od rządu odwrócił się też Andrei Calin Tuns, były radny okręgu Maramuresz:

"W trakcie mojej współpracy z PSD poznałem wielu wspaniałych ludzi! Nauczycieli, lekarzy, prawników, studentów, uczniów, robotników, przedsiębiorców, kobiety i mężczyzn! Wielu z nich jest dzisiaj wściekłych za to, co nastąpiło [...]. Dragnea, Grindeanu i Iordache nie są moimi liderami! Podpisałem rezygnację przez to jak uderzyli naród rumuński pięścią w twarz! - Napisał w emocjonalnym oświadczeniu Andrei Calin Tuns.

Manifestacje, choć coraz mniej liczne (w piątek kilkadziesiąt tysięcy osób), rozprzestrzeniły się też na mniejsze miasta. O protestach w Bukareszcie i innych rumuńskich miastach rozpisują się media z całego świata. Do rumuńskiego rządu spłynęły zaś listy wyrażające zaniepokojenie faktem, że nowe ustawodawstwo będzie sprzyjało rozwojowi korupcji.

Fot. Damian Pipiro

Na głównych placach największych rumuńskich miast od rana spontanicznie gromadzili się mieszkańcy przeciwni obecnej władzy. Protesty przyniosły wprawdzie efekt w postaci konfliktu wewnątrz rządzącej partii socjaldemokratycznej, ale premier Sorin Grindeanu wciąż nie zamierza ustąpić. Jeżeli wszystko pójdzie po jego myśli i rozporządzenie nie zostanie zablokowane przez Trybunał Konstytucyjny, to nowe korupcjogenne prawo zacznie obowiązywać już za tydzień.

Wczorajsze protesty nie były z pewnością ostatnim słowem mieszkańców Rumunii rozwścieczonych decyzją rządu. W Klużu na placu Unirii około południa pojawiło się kilka matek z dziećmi, które same określiły swoją inicjatywę "dzienną zmianą". Tłumaczyły one, że chcą zaznaczyć swoją obecność w momencie, gdy większość manifestantów z zeszłego wieczora udało siędo pracy lub na uczelnie. O wiele liczniejsze były manifestacje w Bukareszcie, które skupiły nawet parę tysięcy osób. Jednakże dopiero wieczorem tłumy protestujących z powrotem wyszły na ulice. I choć manifestacje nie były tak liczne jak wczoraj, to wszystko wskazuje na to, że Rumuni łatwo nie odpuszczą.

Na wszystkich demonstracjach padają antyrządowe hasła nawołujące gabinet Sorina Grindeanu do dymisji. Sam premier nie zamierza jednak wycofywać się ze swoich działań. W konferencji prasowej wziął też udział lider socjalistów Liviu Dragnea, który w ostrych słowach odniósł się do minionych wydarzeń. Stwierdził on, że protestujący zostali zmanipulowani, a manifestacje sąsterowane z zewnątrz. Przywołał przy tym wydarzenia z rewolucji 1989 roku, kiedy to faktycznie w całym kraju zapanował chaos. Dragnea oskarżył też prezydenta Klausa Iohannisa o doprowadzenie do obecnej sytuacji, przypominając że podczas protestów w Bukareszcie dochodziło do starć z policją.

Dragnea powiedział też, że rząd cieszy się poparciem społeczeństwa, ale nie zamierza wyprowadzać miliona ludzi na ulice. To, o czym lider PSD nie wspomniał to fakt, że bójki z policjantami były zjawiskiem marginalnym. Grupa chuliganów, która się ich dopuściła, została wygwizdana przez pozostałych uczestników protestu, którzy zresztą krótko po tym rozeszli się do domów. Do tej pory relacje policji z manifestantami zwykle są zresztą przyjazne. Aby to udowodnić, uczestnicy protestów wręczali im dzisiaj kwiaty.

Manifestacje (dzisiaj około 200-tysięczne) to nie jedyne zmartwienie rządu. Do dymisji podał się Florin Jianu, minister rozwoju biznesu. Mihai Sturzu, szef młodzieżówki PSD, wezwał zaś lidera partii do ustąpienia. Czas pokaże, czy jest to tylko element politycznej rozgrywki socjalistów, czy też faktyczny rozłam w partii.

AKTUALIZACJA (00:00)

Protest dobiega końca, na ulicach pozostali nieliczni uczestnicy. Policja nie zanotowała dzisiaj żadnych groźnych incydentów.

Fot. Marian Godina

Protesty zmobilizowały do działania Rumunów mieszkających zarówno w kraju, jak i za granicą. W efekcie wprowadzenia przez rząd zmian w kodeksie karnym zaniepokojenie wyraził też szereg krajów i Komisja Europejska. Od partii rządzącej odsunęła się grupa działaczy, do dymisji podał się też jeden z ministrów.

Jak informowaliśmy wczoraj, w demonstracjach wzięło udział nawet 300 tysięcy osób w całym kraju. Zapewne nigdy nie poznamy dokładnej liczby demonstrantów, ale szacuje się że było ich od 80 do 150 tysięcy w samym Bukareszcie. Rumuni protestowali też pod ambasadami swojego kraju za granicą. Grupa ludzi zebrała się także w Warszawie. Sporą popularność w internecie zdobyło zdjęcie marynarza, który pozuje z antyrządowym hasłem na... Antarktydzie.

Mimo drobnych incydentów z udziałem pseudokibiców, którzy w Bukareszcie doprowadzili do starć z policją, manifestacje przebiegały pokojowo. Ciekawa sytuacja miała miejsce w Târgu Mureș, gdzie do uczestników protestu dołączyli Węgrzy stanowiący niemal połowę mieszkańców miasta. Zdarzenie to miało wymiar symboliczny, gdyż właśnie tam w 1990 roku doszło do zamieszek na tle etnicznym.

Działania socjaldemokratycznego rządu przyniosły też efekty na szczeblu dyplomatycznym. Zaniepokojenie sytuacją w Rumunii wyraziło wiele krajów, takich jak Holandia czy Kanada, a także Komisja Europejska. Z inicjatywy rumuńskich członków Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim odbędzie się natomiast debata na temat praworządności.

Przyjęty w nocy ze wtorku na środę pakiet ustaw wzbudza też kontrowersje wśród członków rządzącej partii socjaldemokratycznej. Do dymisji podał się minister rozwoju biznesu Florin Jianu. W specjalnym oświadczeniu napisał on, że nie chciał wyjść na tchórza w oczach swojej córki. Ocenił, że "Rumunia nie zasługuje na to, co się teraz dzieje". Z PSD wystąpiła też grupa działaczy rozczarowana metodami sprawowania władzy przez partię.

Fot. Vlad Lascoi